Nurdoğan ARSLAN ERGÜN
Katma değerli ihracatta ilk dört sektör arasında yer alan deri ve deri mamulleri sektörü, son iki yıldır yaşanan kan kaybını durdurmak ve eski başarılı günlerine geri dönmek istiyor. 2022 yılında 567 milyon dolar fazla veren deri ve deri mamulleri sektörü, geçen yıl 1.1 milyar dolar açık verdi. Deri ve Deri Mamulleri İhracatçıları Birliği Başkanı Güven Karaca, 2024 yılında sektörün toplam ihracatında yüzde 17.9’luk düşüş yaşandığını belirtti. Bu yıl da kayıpların sürdüğünü kaydeden Güven Karaca, “Söylemlerimizde haklı olmak değil başarılı olmak istiyoruz” vurgusu yaptı.
“İmalat sanayi için yarın çok geç olabilir”
Karaca, sektörün sürdürülebilir büyüme için acilen ihtiyaç duyduğu desteklere dikkat çekti. Finansman maliyetleri, ithalat baskısı ve insan kaynağı sorunlarının çözülmesi gerektiğini vurgulayan Karaca, destek bekledikleri dört konuyu şöyle sıraladı: “Birincisi, özel faiz oranlı ve teminat sistemli finansman paketi bekliyoruz. Türkiye’deki yüksek finansman maliyetleri, ihracatçının Çin, Hindistan ve hatta AB gibi düşük faizli ülkelerle rekabetini zorlaştırıyor. Özellikle deri ve emek yoğun sektörler için düşük faizli, teminatı kolaylaştırılmış finansman desteğini acil ihtiyaç olarak görüyoruz. İkincisi, ithalat rejiminin kontrol altına alınması. Sektör, ara mal değil, doğrudan bitmiş ürün ithalatına bağımlı hale geldi ve sektör dış ticaret fazlasından açık verir duruma düştü. 2022 yılında 567 milyon dolar fazla verirken, geçen yıl 1.1 milyar dolar açık verdik. Bu nedenle yerli üretimi ve ihracatı artıracak önlemler alınmalı. Enflasyon ve piyasa daralması nedeniyle, üretici ve perakendeciyi koruyacak yeni korumacı yaklaşımlara ihtiyaç var. Üçüncü olarak imalatı ve yatırımı özendirecek politikalar gerekli. Yatırım iştahı azaldı, kapasite kullanımı düştü. İş insanları yatırım yapmak istemediği gibi, mevcut kapasiteler de atıl hale geliyor. Bu nedenle üretimi artıracak, dış ticarette rekabeti güçlendirecek politikalar hızla devreye alınmalı. Dördüncü ve son olarak da emek yoğun sektörlerde insan kaynağı için politika geliştirilmeli. Yaşlanan nüfus, EYT ve hizmet sektörüne kayış nedeniyle nitelikli çalışan bulmak güçleşti. Mesleki eğitimi özendirici politikalara önem verilmesi ve kısa çalışma ödeneği gibi desteklerin devreye alınması gerekiyor.” Karaca, tüm zorluklara rağmen Türk deri sektörünün geleceğe dair umutlu olduğunu söyledi.
“Deri sektörü Türkiye’nin ticaretini daha ileri taşıyacak”
Ticaret Bakan Yardımcısı Ö. Volkan Ağar, “Köklü geçmişi, güçlü üretim kapasitesi ve tasarım vizyonuyla öne çıkan deri ve deri mamulleri sektörünün en önemli buluşmalarından biri olan ‘İhracatta Fark Yaratanlar’ ödül töreninde sizlerle bir arada olmaktan büyük mutluluk duyuyorum. Tarihi boyunca günlük yaşamın ayrılmaz bir parçası olan deri, Anadolu’nun zengin kültürel mirasıyla birleşerek bugün yenilikçi anlayış, sürdürülebilirlik ve tasarım gücüyle geleceğe taşınıyor. Bakanlığımızın sağladığı fuar, finansman, marka ve yeşil dönüşüm destekleri sayesinde sektörümüz küresel pazarda gücünü artırmakta, istihdam ve üretime önemli katkılar sunmaktadır. İnanıyoruz ki, Avrupa Birliği başta olmak üzere ana pazarlarımızdaki toparlanmayla birlikte sektörümüz önümüzdeki dönemde daha da güçlü bir ihracat performansı sergileyecek; markalaşma, inovasyon ve dijitalleşmeyle Türkiye’nin küresel ticaretteki konumunu daha da ileriye taşıyacaktır” dedi.
“2026’da eksiden sıfıra gelmeyi umuyoruz”
Deri sektörünün toplam ihracat içerisindeki payının daha yukarılarda olması gerektiğini söyleyen Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mustafa Gültepe, “2024 yılı ihracatımızda yaşanan zorluklar sebebiyle deri endüstrimiz maalesef rekabetçiliğimizin en çok zayıfladığı sektörlerimiz arasında yer aldı. Rekabetçilik kaybı ile 2025’te 2024’ten daha da ekside gidiyoruz. 2026’da inşallah eksi sıfırlanır diye bekliyoruz” dedi. Deri ve deri mamulleri sektörünün katma değeri yüksek yapısıyla Türkiye için stratejik önemini korumaya devam ettiğini belirten Gültepe, “Bakanlığımızın ve kurumlarımızın destekleriyle ihracatta kayıpları telafi ederek, 2025 yılını en azından başa baş kapatacağına ve 2026’da daha güçlü bir çıkış yapacağına inanıyorum. Anadolu’ya daha fazla açılarak ve birlik içinde çalışarak, sektörümüzün yeniden güçlü rakamlara ulaşacağına olan inancımız tam. Bu zorlu koşullarda deri sektörümüzün gayreti ve mücadelesini her türlü takdirin ötesinde görüyorum. ‘Gitmediğimiz yer bizim değildir’ dünyanın her yerine gidiyoruz” dedi.
‘İhracatta Fark Yaratan’ 87 firma ödüllendirildi
Deri ve deri mamulleri sektörünün ihracatta fark yaratan firmaları belli oldu. 5 kategoride 87 firma, ‘İhracatta Fark Yaratanlar 2024 Ödül Töreni’nde ödüllerini aldı. Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Deri ve Deri Mamulleri Sektör Kurulu Başkanı ve İstanbul Deri ve Deri Mamulleri İhracatçıları Birliği (İDMİB) Yönetim Kurulu Başkanı Güven Karaca’nın ev sahipliğinde gerçekleştirilen organizasyona, Ticaret Bakan Yardımcısı Ö. Volkan Ağar, Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mustafa Gültepe ve sektörün önde gelen isimleri katıldı. İDMİB Yönetim Kurulu Başkanı Güven Karaca, sektörde yaşanan tüm zorluklara rağmen hep birlikte Türk deri sektörünü, dünyanın en çok ihracat yapan ilk 10 ülkesi arasına sokacaklarına inandığını belirtti.
