ABD’de federal hükümetin kapanmasının üzerinden iki hafta geçmesine rağmen, geçici bütçe konusunda Kongre hâlâ uzlaşma sağlayamadı.
Senato’da yapılan son oylamada, Cumhuriyetçilerin sunduğu ve hükümete 21 Kasım’a kadar finansman sağlamayı öngören geçici bütçe tasarısı 49 “Hayır” ve 45 “Evet” oyuyla reddedildi.
Tasarının kabul edilmesi için en az 60 “Evet” oyuna ihtiyaç duyuluyordu. Ancak iki parti arasındaki derin görüş ayrılıkları, hükümetin yeniden açılma sürecini bir kez daha çıkmaza soktu.
Taraflar birbirini suçluyor
Hükümetin kapanmasının 14. gününde Cumhuriyetçiler ve Demokratlar arasındaki siyasi tansiyon daha da yükseldi.
Demokratlar, sağlık sigortası sübvansiyonlarının uzatılması ve Medicaid kesintilerinin geri alınması taleplerinin bütçede yer almamasını gerekçe göstererek Cumhuriyetçilerin tasarısına destek vermedi.
Cumhuriyetçiler ise mevcut harcama düzeylerinde değişiklik yapılmadan geçici bir bütçenin kabul edilmesi gerektiğini savunuyor. İki taraf da krizin sorumluluğunu birbirine yüklemeyi sürdürüyor.
1 Ekim’de kapanmıştı
ABD’de 2025 mali yılı 30 Eylül gecesi sona ermiş, Kongre’nin yeni mali yıl başlamadan önce geçici bütçeyi onaylayamaması nedeniyle federal hükümet 1 Ekim’de resmen kapanmıştı.
Bu durum, 2019’dan bu yana ilk kez hükümetin faaliyetlerinin durmasına yol açtı. Kapanma sürecinde milyonlarca kamu çalışanı maaş alamazken, “temel hizmet” kategorisinde yer alan bazı alanlarda çalışmalar sınırlı biçimde devam ediyor.
Federal hükümetin kapanması ne anlama geliyor?
ABD yasalarına göre, mali yıl için bütçe onaylanmadığında Kongre’nin geçici bütçe çıkararak finansmanı sağlaması gerekiyor. Ancak geçici bütçe de kabul edilmezse, federal hükümet harcama yetkisini kaybediyor ve temel olmayan kamu hizmetleri durduruluyor.
Bu dönemde, kamu çalışanlarının büyük kısmı ücretsiz izne ayrılıyor, orduda, istihbaratta, sağlık kurumlarında ve havaalanlarında çalışan “temel personel” görevine devam ediyor, ancak bu personel maaşlarını ancak bütçe geçtikten sonra alabiliyor.
Ekonomistler, kapanmanın uzaması halinde kamu hizmetlerinde aksaklıkların artacağını ve ABD ekonomisinde büyüme hızının yavaşlayabileceğini öngörüyor.
Kriz ne kadar sürebilir?
Senato’da daha önce hem Demokratlar hem de Cumhuriyetçiler tarafından sunulan geçici bütçe tasarıları reddedilmişti. Yeni bir uzlaşma sağlanamaması, hükümetin haftalarca kapalı kalabileceği endişesini artırıyor.
Uzmanlar, siyasi kutuplaşmanın derinleştiği bir dönemde, taraflar arasında anlaşmanın kısa vadede kolay olmayacağı görüşünde.
