Artan enflasyon kiralık konut ve iş yerlerininin kira bedellerini etkiledi. Yüksek kira zamları, mevcut kiracıların konutlardan çıkarılmaya çalışılması gibi sorunların yaşanmasının ardından kira düzenlemesi TBMM’de kabul edildi ve kira zam oranları Temmuz 2023’e kadar en fazla yüzde 25 ile sınırlandırıldı.
Buna göre, 1 Haziran 2023 tarihine kadar yapılacak kira artışları, bir önceki kira yılına ait kira bedelinin yüzde 25’ini geçmeyecek. Bir önceki kira yılının Tüketici Fiyat Endeksi’ndeki (TÜFE) değişim oranının 12 aylık ortalamalara göre yüzde 25’in altında kalması halinde ise kira artışlarında bu değişim oranı geçerli olacak.
Kiracılar ile mülk sahipleri arasındaki anlaşmazlıkların artarken, özellikle eski kiracılar ile ev sahipleri arasında sorun yaşanıyor. Peki kira sözleşmelerinde nelere dikkat etmek gerekiyor?
İşte kira sözleşmesi imzalarken dikkat edilmesi gerekenler…
1- Kira sözleşmesi yazılı olmalı, sözlü kira sözleşmesine kesinlikle itibar edilmemeli.
2- Kira sözleşmesinin imzalanması ile birlikte DASK poliçesi mutlaka alınmalı.
3-Taşınmaza dair elektrik, su, doğalgaz gibi abonelikler kiracının kendi adına olmalı.
4- Kira sözleşmesinde boş tahliye taahhüdü düzenlenmemeli, tahliye tarihi net olarak belirlenmeli.
5- Kiracılar, kira bedeli ve bundan doğan vergiler dışında hiçbir vergi ödemekle yükümlü olmadığını bilmeli ve emlak vergisi, ecrimisil ödemesi gibi ödemeleri mal sahibi yapmalı.
6- Kullanım kaynaklı ödemelerin ise kiracının sorumluluğunda olduğu bilinmeli.
Hangi ödemeler kiracıya, hangi ödemeler ev sahibine aittir?
Kiracılar ile ev sahipleri arasında zaman zaman sorunlara neden olan konulardan biri de hangi ödemelerin kimin tarafından yapılacağının belirlenmesidir.
Bu noktada, sağlam durumda olduğu tespit edilen kombi, asansör, mülk içindeki demirbaşların bakım ücretleri, apartman görevlisinin maaşı, aidat, bahçe ve çevre bakım ücretleri kiracının sorumluluğundadır ancak kombinin değiştirilmesi, asansörün değiştirilmesi, yapılması, binanın boyanması ve güçlendirilmesi, apartman görevlisinin kıdem tazminatı mal sahibine aittir.
Yasal artış 5 yıl, tahliye 1+10 yıl
Doğru bir kira sözleşmesi ile mesken kiralayanlar 5 yıl boyunca kira tespit davalarına maruz kalmadan, yasal artış oranları ile mülkü kullanmaya devam edebilir.
Ayrıca 1+10 yıl boyunca mal sahibi kiracıya tahliye tehdidinde bulunamaz. Burada önemli noktalardan biri de kiracını kira ödemesini zamanında yapması, yasal artışı doğru şekilde yapmasıdır.
Konut satılırsa kiracıya ne olur?
İçerisinde bir kiracının bulunduğu konut satıldığında bu durumda yeni mülk sahibi kiracıdan konutu tahliye etmesini isteyebilir ancak bunun dışında mevcut mal sahibi kendisinin ya da çocuklarının ihtiyacı için talepte bulunmaması yönünde maddeler kira sözleşmelerine eklenebilir.
Zam miktarı netleştirilebilir
Kiraya yapılacak zam konusunda ileride bir sorun yaşanmaması adına kira sözleşmesine bununla ilgili bir madde eklenebilir. Yıllık oran belirlemek yerine, ‘devletin kira artış oranında artış yapılacaktır’ ifadesi kira sözleşmesine eklenerek ileride doğabilecek tartışmaların önünde geçilebilir.
Depozito vadeli hesapta tutulmak zorunda
Kiralama sürecinde kiracı tarafından ev sahibine verilen depozita en fazla 3 kira bedeli kadar olabilir. Ev sahibi depozitoyu vadeli bir hesapta tutmak zorundadır.
