Rusya’nın Ukrayna saldırması, ekonomik faaliyetleri de derinden etkiledi. Ukrayna’da savaş son sürat devam ederken, Rusya’ya uygulanan uluslararası baskının neticesinde büyük şirketler art arda ülkeden çekildiğini açıklamaya devam ediyor. İşte Rusya’daki faaliyetlerine ara veren şirketler..
Şirketin konuya ilişkin açıklamasında, tüm yazılım ve donanım sevkiyatlarının, Gran Turismo 7’nin lansmanı ve Rusya’daki PlayStation Store operasyonlarının askıya alındığı aktarıldı.
Şirketten yapılan açıklamada, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırılarına ilişkin “kalbimiz Ukrayna’daki bu trajik olayların akıl almaz etkilerine katlanan insanlarla” değerlendirmesinde bulunuldu.
Açıklamada, Coca-Cola’nın Rusya’daki faaliyetlerini askıya aldığı, koşullar geliştikçe durumun izlenmeye ve değerlendirilmeye devam edileceği kaydedildi.
Starbuck Üst Yöneticisi Kevin Johnson, konuya ilişkin açıklamasında, Rusya’nın Ukrayna’ya saldırılarını kınadı.
Gelişmeleri izlemeye devam ettiklerini belirten Johnson, Starbucks ürünlerinin sevkiyatı da dahil olmak üzere Rusya’daki tüm ticari faaliyetlerin askıya alınmasına karar verildiğini bildirdi.
Johnson, şirketin ülkedeki lisanslı ortağının operasyonlarını derhal durdurmayı kabul ettiğini ve “Rusya’da geçimleri için Starbucks’a bağlı yaklaşık 2 bin ortağa” destek sağlayacağını kaydetti.
Microsoft Başkanı Brad Smith, konuya ilişkin blog yazısında, Ukrayna’daki savaştan üzüntü duyduklarını ve Rusya’nın “haksız, sebepsiz ve hukuksuz işgalini” kınadıklarını belirtti.
Smith, “Bugün Rusya’da Microsoft ürün ve hizmetlerinin tüm yeni satışlarını askıya alacağımızı duyuruyoruz.” ifadesini kullandı.
ABD, Avrupa Birliği (AB) ve İngiltere hükümetleriyle koordinasyon içinde olduklarına işaret eden Smith, hükümetlerin yaptırım kararlarına uygun olarak Rusya’daki işlerinin birçok kısmını durdurduklarını kaydetti.
Microsoft, hafta başında, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırısına tepki olarak Rus devlet televizyon ağı RT’nin mobil uygulamalarını Windows App Store’dan kaldıracağını ve Rus devlet destekli medyadaki reklamları yasaklayacağını duyurmuştu.
Vladimir Putin’in saldırı kararının ardından uygulanan yaptırımlar sonrasında dünyanın en önemli şirketleri faaliyetlerini durdururken, başta Apple, Daimler (Mercedes Benz), Jaguar Land Rover, HM, Airbnb ve Burberry gibi firmalar olmak üzere birçok alanda faaliyet gösteren şirket çekilmeye dahil oldu.
Airbnb Üst Yöneticisi (CEO) Brian Chesky, Twitter’dan yaptığı açıklamada, “Airbnb, Rusya ve Belarus’taki tüm operasyonlarını askıya alıyor” ifadesini kullandı.
Chesky, Rusya’nın Ukrayna’ya saldırılarının ardından 28 Şubat’ta yaptığı paylaşımlarda şirketin Ukrayna’dan kaçan 100 bin mülteciye ücretsiz konaklama imkanı sağlayacağını duyurmuştu.
BP’nin kararının ardından Shell, ExxonMobil ve Equinor hissedarların yanı sıra hükümetler ve halktan gelen baskıların ardından Rusya yapılan yatırımlarını keseceklerini açıkladı.
Bu arada, Rusya’daki bir diğer büyük oyuncu Total Energies, ülkede yeni projelere fon sağlamayacağını ancak rakiplerinden farklı olarak mevcut yatırımları da satmayı planlamadığını söyledi.
ABD’li film yapımcısına Disney ve Sony de katılırken, animasyon Turning Red ve Marvel uyarlaması Morbius’un prömiyerleri de geri çekildi.
Tüm şirketler, kararlarının uygulanan yaptırımlardan ziyade Ukrayna’daki “insani krize” dayandığını söyledi.
Danışmanlık firması Macro-advisory Limited’in CEO’su Chris Weafer, Apple gibi ithal ürünler satan bir firma için bu nispeten basit bir karar olduğunu söylerken, “Şirketler Rus rejimi ve Ukrayna’da olanlarla ilişkilendirilmek istemiyor” dedi.
Bunun da ötesinde, yanlış bilgilerle dolup taşan bazı teknoloji şirketleri, platformlarında Kremlin bağlantılı medya kuruluşlarının paylaşımlarını kısıtlarken, başta Facebook devlete ait haber kuruluşlarından gelen içeriklerin doğruluğunu kontrol etmeyi ve etiketlemeyi durdurmayı reddettiğini söyledikten sonra Rusya’da kısıtlandı
HM, Ukrayna’daki “trajik gelişmelerden” bahsederken, Nike dahil diğer dünyaca ünlü perakende şirketleri, Rusya’daki müşterilere mal teslimatını şu anda garanti edemeyeceklerini belirtti.
Rusya, 2021 yılında 452 milyar dolar değeriyle Avrupa’nın en büyük beşinci perakende pazarı konumunda bulunuyordu.
Bazı markalar, daha sonraki bir tarihte ülkeye geri dönmek adına köprülerini yakmak istemezken, GlobalData danışmanı Chris Weafer, birçok firmanın satışları tamamen geri çekmek yerine basitçe “yeniden düşündüklerini” veya “askıya aldıklarını” söylemelerinin nedeninin bu olduğunu vurguladı.
Volkswagen ve BMW gibi bazı otomobil üreticileri ise, Ukrayna’dan gelen parça eksikliği nedeniyle bazı Avrupa tesislerinde üretimi durdurmak zorunda kaldı.
En büyük 30 Rus şirketinden 21’ine hizmet veren danışmanlık firması McKinsey’in üst düzey bir yöneticisi, bir sosyal medya gönderisinde şirketin “artık Rusya’da herhangi bir devlet kurumuna hizmet etmeyeceğini” yazdı.
Citigroup da ülkedeki faaliyetlerini değerlendirdiğini belirtmişti.
