ABD’de Federal kamu kuruluşlarının faaliyetlerini sürdürmesini sağlayacak geçici bir bütçe tasarısının Kongre’den geçememesi, 2019’dan bu yana ilk kez hükümetin kapanmasına yol açtı. ABD’de yeni mali yılın başlamasına saatler kala Senato, hem Demokratların hem de Cumhuriyetçilerin sunduğu geçici bütçe tasarılarını onaylamadı. Senatörler, hükümete finansman sağlanmasını ve yaklaşık 1 trilyon dolarlık sağlık hizmetleri düzenlemesini içeren Demokratların desteklediği tasarıyı reddederken, Cumhuriyetçilerin desteklediği tasarı da yeniden oylamaya sunulsa da gerekli oy sayısına ulaşamadı. ABD Başkanı Donald Trump, salı günü yaptığı açıklamada, federal hükümetin muhtemelen kapanacağını, bu durumda çok sayıda çalışanı işten çıkarabileceklerini ifade etmişti. ABD Kongresi Bütçe Ofisi (CBO), federal hükümetin kapanması halinde yaklaşık 750 bin çalışanın ücretsiz izne çıkarılabileceği tahmininde bulunmuştu.
İlk başkanlığında rekor kapanma yaşanmıştı
Sorumlu Federal Bütçe Komitesi verilerine göre, 1981’den bu yana üç gün veya daha kısa süreli 10 kapanma yaşanırken, federal hükümetin operasyonlarını ciddi şekilde etkileyen 4 uzun süreli kapanma oldu. Ülkede en son “kapanma” ABD Başkanı Donald Trump’ın ilk döneminde yaşanmıştı. Aralık 2018’de başlayarak Ocak 2019’da biten 35 günlük kapanma, ABD tarihinin en uzun süreli hükümet kapanması olmuştu.
Küresel piyasalara etkisi
Küresel piyasalarda, ABD’de federal hükümetin bütçe yetersizliğinden dolayı kapanması sonrası karışık bir seyir öne çıkarken, Asya’da Çin ve Hong Kong’da piyasaların kapalı olması nedeniyle bölge genelinde işlem hacmi düşük seyrediyor. Analistler, federal hükümetin kapanmasının ardından bazı kritik ekonomik verilerin açıklanamayacak olmasının, ABD Merkez Bankası’nın (Fed) politika adımlarına ilişkin belirsizlikleri artırmasının beklendiğini ifade etti. Özellikle veri takviminde cuma günü açıklanması beklenen tarım dışı istihdam verisinin gecikme ihtimalinin yatırımcı kararları üzerinde etkili olduğunu belirten analistler, piyasalarda oynaklığın artabileceği uyarısında bulundu.
Bir süredir üst üste rekor kıran altının ons fiyatı ise kapanma sürecine girilmesiyle 3 bin 875,52 dolara çıkarak tarihi zirvesini yukarı taşıdı. Altının ons fiyatı şu sıralarda yatay seyirle 3 bin 858 dolardan alıcı buluyor.
Fed’in faiz indirimlerini öteleyebilir
İş Yatırım Genel Müdür Yardımcısı Şant Manukyan, yaptığı değerlendirmede, ABD Hazinesinin önlem alınması açısından hesabında 700 milyar dolar bulundurması gerektiğini ve şu anda da hazinenin hesabında zaten 700 milyar dolar, hatta daha da üzerinde bir miktar bulunduğunu belirtti. Dolayısıyla ABD’de federal hükümetin kapanmasının fazla sorun yaratmayabileceğini dile getiren Manukyan, ABD Başkanı Donald Trump’ın ilk döneminde de benzer bir şekilde kapanmaya gidildiğini anımsattı.
Manukyan, bu durumun fazla uzamayacağı öngörüsünde de bulundu. “Hazine ödeme yapabilir mi” gibi kriz senaryolarının çıkabileceğini söyleyen Manukyan, ancak asıl sorunun çok büyük bir ihtimalle verilerin açıklanamamasından kaynaklı olacağını vurguladı. Manukyan, “ABD’de federal hükümetin kapanmasıyla ana kurumların ve devlet kurumlarının verileri açıklamaması Fed’in bundan sonra bir faiz indirimi kararı varsa bile bu faiz indirimi kararını ötelemesiyle sonuçlanabilir” dedi. Piyasa açısından bu verileri telafi edecek bazı veriler olduğunu belirten Manukyan, ADP ve ISM gibi özel sektörün açıkladığı verilerin ön plana çıkabileceğini kaydetti.
