Antarktika’daki A23a buz dağı, uzun süredir bilim insanlarının merceğinde olan yolculuğunun ardından parçalanmaya başladı. Yaklaşık 5 yıldır sürüklenen buz dağı, küçülerek “dünyanın en büyük buzul” unvanını kaybetti.
Unvan artık D15a’da
İngiliz Antarktika Araştırmaları Enstitüsü’nden (BAS) Dr. Andrew Meijers, A23a’nın parçalanması sonrası 1700 kilometrekare boyutuna düştüğünü belirtti.
Meijers, “A23a artık dünyanın en büyük buzulu değil. Yaklaşık 3 bin kilometrekarelik D15a, neredeyse iki katı büyüklükte ve Avustralya’ya ait Davis Üssü yakınlarında hareketsiz durumda” dedi.
Erime süreci hızlanıyor
Meijers, A23a’nın erimesinin hızlandığını ve baharın etkisiyle daha küçük parçalara ayrılacağını öngördü.
İklim değişikliğinin etkisine dikkat çeken Meijers, buz sahanlıklarının 1997’den bu yana 6 trilyon ton buz kaybettiğini ve bu kayıpların büyük ölçüde sıcak okyanus sularının etkisiyle gerçekleştiğini söyledi.
Bilim insanı, Antarktika’daki erimelerin sürmesi halinde deniz seviyesinin 15 metreyi aşabileceğini, insan kaynaklı emisyonların bu sürecin hızını belirleyeceğini kaydetti.
Ekosisteme etkisi araştırılıyor
BAS Ekosistem Bölümü Lideri Dr. Geraint Tarling, A23a’nın Güney Georgia açıklarında karaya oturması sırasında denizden örnekler alındığını açıkladı.
Tarling, “Buz dağının karaya oturması ve dev miktarda soğuk tatlı su salımı, deniz tabanındaki ve çevresindeki canlılar üzerinde büyük etki yaratmış olabilir” dedi.
Tarling, küresel ısınma nedeniyle dev buz dağlarının Güney Georgia’da daha sık görülebileceğini ve bunun ekosistem üzerinde zincirleme sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.
1986’da kopmuştu
A23a, Ağustos 1986’da Filchner-Ronne Buz Sahanlığı’ndan koparak Antarktika’nın kuzeyine sürüklenmeye başlamıştı.
34 yıl boyunca sabit kalan buz dağı, 2020’de akıntılarla hareketlendi. 2024 yılında bir girdapta aylarca dönen A23a, 2025’te Güney Georgia Adası açıklarında karaya oturdu.
Bugün ise parçalanarak küçülüyor ve bilim insanlarına göre artık “takip edilemeyecek kadar ufalma” sürecine girmiş durumda.
