Ferit PARLAK
Trafik kazalarının azaltılması, trafik kazalarının neden olduğu sosyo-ekonomik kayıpların önlenmesi, trafik güvenliğinin en üst düzeyde sağlanması hedefiyle, trafik kural ihlalleri nedeniyle uygulanan para cezaları artırılıyor. TBMM Adalet Komisyonunda trafik cezalarının artırılmasına yönelik düzenlemeleri de içeren kanun teklifi kabul edildi.
Cezalarda artış caydırmadı; gelir arttı
2007-2016 yılları arasında toplam 18 milyar lira (ortalama 1.1 milyar dolar) tutarında, 105 milyon 320 bin adet trafik cezası kesilirken; sadece 2024 yılında, trafik cezalarından Hazine’ye aktarılan gelir 40 milyar liraya yaklaştı. 2023 yılında bu kalemden 15.4 milyar lira gelir elde edilmiş ve 2024 bütçesi için 26.9 milyar liralık gelir hedeflenmişti.
2024 yılı başında, yeniden değerleme oranı da dikkate alınarak yapılan ve yüzde 58’in üzerinde artırılan trafik para cezalarına rağmen, trafik cezası sayısı 2023 yılına göre yüzde 55’in üzerinde artarak 30 milyona yaklaştı ve 7.9 milyon araç trafikten men edildi.
2025’te 68 milyar lira trafik cezası öngörülürken, artırılan trafik cezaları ile gelirin 110 milyar lirayı aşabileceğine dikkat çekiliyor.
Dur ikazına uymayan yandı
Seyir hâlinde cep ve araç telefonu ile benzer haberleşme cihazlarının kullanımına ilişkin yaptırımlar da ağırlaştırıldı. Araçlarını karayolunda bu şekilde kullanan sürücülere 46 bin lira idari para cezası uygulanacak. Bir yıl içinde iki veya daha fazla bu madde hükmüne uymayan sürücülere her seferinde 140 bin lira idari para cezası uygulanacak ve araç 60 gün süre ile trafikten menedilecek.
Sürücü belgesi sahibi olmadan motorlu araçları kullananlara 40 bin lira, sürücü belgesi geçici olarak ya da tedbiren geri alındığı halde motorlu araçları kullananlara 200 bin lira, sürücü belgesi iptal edildiği halde motorlu araçları kullananlara 200 bin lira ceza kesilecek. Sabit veya seyir halinde yürütülen denetimlerde zabıtanın uyarı ve işaretlerine rağmen dur ikazına uymayarak kaçanlara 200 bin lira idari para cezası uygulanarak sürücü belgeleri 60 gün süreyle geri alınacak ve araç 60 gün süreyle trafikten menedilecek.
Kırmızı ışık ihlali yapan sürücülere bu ihlalin tekrarı hallerinde verilecek cezalar kademeli olarak artırılacak. Kırmızı ışık ihlali yapan sürücülere, son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru 1 yıl içinde ikinci defa ihlal edilmesi halinde 10 bin lira, üçüncü defa ihlal edilmesi halinde 15 bin lira, dördüncü defa ihlal edilmesi halinde 20 bin lira, beşinci defa ihlal edilmesi halinde 30 bin lira, altıncı defa ihlal edilmesi halinde 80 bin lira idari para cezası verilecek.
Kırmızı ışık ihlali yaparak trafik kazasına sebebiyet veren sürücülerin sürücü belgeleri 60 gün süreyle geri alınacak.Yapılan tespit sonucunda, 0.50 promilin üzerinde alkollü olarak araç kullandığı tespit edilen sürücülere verilen idari para cezası 700 liradan 25 bin liraya çıkarılıyor. Alkollü olarak araç kullanma nedeniyle sürücü belgesi geri alınanlara ihlalin ikinci defa gerçekleşmesi halinde uygulanan idari para cezası 877 liradan 50 bin liraya yükseltilecek. Bu sürücüler, ihlalin üç veya daha fazla tekrarı halinde ise 150 bin lira idari para cezasına çarptırılacak.
Yeniden sürücü kursu zorunluluğu
Uyuşturucu veya uyarıcı madde aldığı tespit edilen sürücülere 150 bin lira idari para cezası uygulanacak ve sürücü belgesi iptal edilecek. Bu kişiler hakkında ayrıca Türk Ceza Kanunu hükümleri uygulanacak. Sürücü belgesi iptal edilenlerin tekrar sürücü belgesi alabilmeleri için sürücü kurslarına devam etmeleri ve yapılan sınavlarda başarılı olarak motorlu taşıt sürücüsü sertifikası almaları gerekecek.
Hız sınırını aşana 60 bin TL
Kanunun idari yaptırıma bağlayarak yasakladığı bir eylemi basın, yayın, internet, sosyal medya ve diğer elektronik cihazlar yoluyla paylaşarak trafik kural ihlali yapmaya özendiren görüntüleri alenen yaymak ve övmek yasaklanacak.
Bu hükme uymayanlara 25 bin lira idari para cezası verilecek. Hız ölçen teknik cihaz veya çeşitli teknik usullerle yapılan tespit sonucu yönetmelikte belirlenen hız sınırlarını; yerleşim yeri içinde; 6-10 kilometre/saat ve daha fazla aşanlara 2 bin lira, 11- 15 kilometre/saat aşanlara 4 bin lira, 16-20 kilometre/saat aşanlara 6 bin lira, 21-25 kilometre/saat aşanlara 8 bin lira, 26-35 kilometre/saat aşanlara 12 bin lira, 36-45 kilometre/saat aşanlara 15 bin lira, 46-55 kilometre/saat aşanlara 20 bin lira, 56-65 kilometre/saat aşanlara 25 bin lira, 66 kilometre/ saatten fazla aşanlara 30 bin lira idari para cezası verilecek.
Plakasız kullananlar 46 bin TL
Tescilli aracı plakasız kullanan sürücülere 46 bin lira idari para cezası uygulanarak sürücü belgeleri 30 gün süreyle geri alınacak ve araç 30 gün süre ile trafikten menedilecek. Son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru bir yıl içinde iki veya daha fazla birinci cümlenin ihlal edilmesi halinde sürücülere her seferinde 140 bin lira idari para cezası uygulanarak sürücü belgeleri 60 gün süreyle geri alınacak ve araç altmış gün süre ile trafikten menedilecek.
Aracı tescil ettirmeyen mirasçıya ceza geliyor
Araç sahiplerinin vefat etmesi halinde mirasçılar, gerekli bilgi ve belgeleri sağlayarak vefat tarihinden itibaren doksan gün içerisinde ilgili tescil kuruluşuna müracaat etmek ve adlarına tescil belgesi almak zorunda olacak. Bu bent kapsamında yapılan tescil işlemlerinde, tescil vefat tarihi itibarıyla yapılacak. Bu araçların süresi sonuna mirasçılar adına tescil edilmeden karayoluna çıkarıldığının tespiti halinde sürücüye 3 bin lira idari para cezası verilecek, mirasçılar adına tescil ettirilinceye kadar araç trafikten menedilecek.
Farklı plaka kullanımına önlem
Yönetmelikte belirtilen nitelik veya ölçülere aykırı plaka takan, öngörülen sayıda plaka takmayan sürücülere 4 bin lira idari para cezası verilecek. Bu araçlar plakaları uygun duruma getirilene kadar trafikten menedilecek.
Tescil plakasının farklı okunmasına veya okunamamasına neden olacak şekilde plakasında değişiklik yapan sürücülere 140 bin lira idari para cezası verilecek ve araç otuz gün süre ile trafikten menedilecek.
