Başak Nur GÖKÇAM/İSTANBUL
[email protected]
Türk Sanayicileri ve İş İnsanları Derneği (TÜSİAD) ile Bain Company iş birliğinde hazırlanan ‘Üretken Yapay Zekâya Hazır olmak: Yetenek, Liderlik ve Kültürel Dönüşüme Dair Perspektifler’ başlıklı rapor yayınlandı. Rapora göre 4 şirketten 3’ü üretken yapay zekâ ile ilgili çalışma yaptığını söylese de birçok şirket, “bekleyelim görelim” anlayışında. Ayrıca Türkiye’deki CEO’ların yüzde 88’i, üretken yapay zekânın sektörleri dönüştüreceğine inanırken, CTO’ların yüzde 30’u da kurumlarının bu dönüşüme dair net bir yol haritasına sahip olduğunu belirtti.
Rapor sunumu öncesi dijital dönüşüme ilişkin değerlendirmede bulunan TÜSİAD Yönetim Kurulu Başkanı Orhan Turan, “Yaşadığımız dijital çağda, yalnızca teknoloji değil; değerlerimiz, alışkanlıklarımız ve kurum kültürümüz de dönüşüyor. Bugün sadece kıymetli bir raporun bulgularını paylaşmak için değil aynı zamanda hepimizi ilgilendiren büyük bir paradigma dönüşümünü konuşmak için bir aradayız. Rapor, üretken yapay zekânın fırsatlarını ve beraberinde getirdiği değişimleri irdelememize yardımcı olacak. Global bir bakış açısı sunarken, aynı zamanda Türkiye’deki iş dünyasının yaklaşımını görme fırsatı da verecek. Bu yönleriyle raporun, kurumlarımızın dönüşüm yolculuğunda ve kritik başarı faktörlerini değerlendirmede kıymetli bir kaynak olacağına inanıyorum” dedi.
Küresel rekabette sürdürülebilir üstünlüğün, teknoloji ve inovasyona yapılacak stratejik yatırımlarla mümkün olacağına vurgu yapan Orhan Turan, “Bu süreçte odaklı yatırım destekleri ve Ar-Ge programları çok önemli. Değişimi kabul etmek ve yönetmek artık yeterli değil. Kurumlarımızın kültürünü yapay zekâ ile birlikte öğrenen, sorgulayan yenilikçi ve esnek bir yapıya dönüştürebilmeliyiz” diye konuştu.
Türkiye yapay zekâya 1 milyar dolarlık yatırım yapacak
Üretken Yapay Zekâya Hazır olmak: Yetenek, Liderlik ve Kültürel Dönüşüme Dair Perspektifler adlı raporda, üretken yapay zekâya geçişin yetenek, liderlik, kültürel dönüşüm ivmesi ve gelecek öngörüsü, küresel eğilimlerin yanında 135’in üzerinde üst düzey yöneticiyle yapılan anketler ve görüşmelerle desteklendi. Raporun çıktılarına ilişkin değerlendirmede bulunan Bain & Company Ortağı Armando Guastella, “Yatırımlar açısından büyük bir ivme var. Özellikle son 5 yılda ciddi bir ilgi söz konusu. Önümüzdeki birkaç yıl içinde küresel yatırımlar 1 trilyon dolara ulaşacak. Türkiye’de ise bu rakam 1 milyar doları bulacak” dedi.
Bu yatırımların, yapay zekânın organizasyonlar için değer yaratacağına olan güçlü inançtan kaynaklandığına vurgu yapan Armando Guastella, “Araştırmalarımıza göre, yapay zekâ bir öncelik. CEO’ların yüzde 90’ı yapay zekâyı ilk 5 önceliği arasında gösteriyor ve yüzde 95’i uygulamaya geçtiklerini söylüyor. Yani bu artık teorik değil; uygulamada karşılık bulmuş durumda. Verimlilikte yüzde 15’lik bir artış beklentisi var ve bu rakamın daha da yükselebileceği düşünülüyor. Kârlar üzerindeki etki ise yüzde 10 civarında. Ancak teknoloji tek başına yeterli değil; dönüşümün organizasyonel olarak yönetilmesi ve doğru yeteneklerin kazanılması da kritik” diye ekledi.
“Önce sağlam temel atılmalı”
Lider şirketlerle geride kalanlar arasındaki farkın, büyük ölçüde yetenek ve yetkinlik seviyesinden kaynaklandığını söyleyen Guastella değerlendirmesine şöyle devam etti: “Yetenek kazanımı, sadece doğru insanları çekmekle değil, aynı zamanda bu yeteneklerin tüm organizasyonu birlikte dönüştürmesiyle mümkün olur. İyi bir strateji oluşturulmadan yapılan yaygınlaştırmalar başarısız olur. Bu yüzden önce sağlam bir temel atılmalı. Sonuç olarak, yapay zekâya dair bu dönüşüm bir tercih değil, bir gereklilik. Ya rekabetçi olunacak ya da geride kalınacak. Çünkü yeniden tasarlama konusunda gecikirsek, gelecekte başarıdan söz edemeyiz. O yüzden herkesin derhal harekete geçmesi ve bu dönüşüme ayak uydurması gerekiyor.”
Geçiş sürecinde neler yapılmalı?
* Uygulama listesini iş gücünü “değiştirmek” yerine “güçlendirmek” amacıyla hazırlamalı.
* İş yapış şeklini yeniden düşünmeli, yalnızca destek fonksiyonlarında değil tüm iş kollarında değer yaratabilecek yeni yollar aramalı.
* Doğru yetenekleri doğru yerlere konumlandırmalı.
* Geleceğe yönelik yeni bir organizasyon modeli tasarlamalı.
Raporun 5 ana teması
Raporun çıktılarını değerlendiren Bain & Company Yetkili Yöneticisi Ersin Seçkin , “Amacımız küresel karşılaştırmaların ötesine geçip, Türkiye’deki yöneticilerin bu dönüşüme nasıl yaklaştığını anlamaktı. Bu nedenle 135 yöneticiyle anket yaptık ve üst düzey liderlerle birebir görüşmeler gerçekleştirdik” diyerek raporda öne çıkan 5 temayı şöyle paylaştı:
1 Aciliyet net, ama hizalanma eksik CEO’lar yapay zekâyı öncelikli görüyor ancak organizasyonel olarak nasıl ilerleneceği konusunda netlik yok.
2 Strateji ve kültür birlikte ilerlemeli Şirketler strateji oluşturuyor ama kültürel değişim (zihniyet değişikliği, davranış değişimi vb.) bu stratejiyi takip etmiyor.
3 Kullanım sınırlı ve taktiksel Uygulamalar küçük ölçekli; henüz organizasyonel dönüşüm seviyesinde değil. Şirketlerin sadece yüzde 30’u çalışanlarını bu dönüşüme hazırlamak için eğitim veriyor.
4 Yetenek en büyük engel Şirketlerin yüzde 63’ü dönüşüm için gerekli yeteneklerden yoksun olduklarını söylüyor. Eğitimler çok genel, rol bazlı öğrenme yollarına ihtiyaç var.
5 Stratejik hedefler teknik gerçeklikle örtüşmüyor CEO’lar vizyon sahibi ama teknik ekipler mevcut sistemlerle bu dönüşümün yapılamayacağını düşünüyor.
